Kỹ năng chỉ dẫn

Có một kết quả nghiên cứu khiến tôi nhớ mãi, vì nó chứng minh rằng cách ta đặt câu hỏi quan trọng không kém chính mô hình.

Kỹ năng chỉ dẫn là gì

Hãy hình dung bạn giao một bài toán khó cho một nhân sự thông minh. Nếu chỉ hỏi thẳng "đáp án bao nhiêu", họ dễ trả lời vội và sai. Nhưng nếu nói "hãy giải từng bước rồi mới kết luận", họ chậm lại, lập luận có trình tự, và đúng hơn hẳn. Kỹ năng chỉ dẫn (prompt engineering) là nghề soạn lời yêu cầu để khơi đúng cách suy nghĩ đó ở AI, mà không cần đụng gì tới mô hình.

Một nghiên cứu năm 2022 của Wei và cộng sự tại Google cho thấy khi yêu cầu mô hình PaLM 540 tỷ tham số trình bày từng bước suy nghĩ, gọi là chuỗi suy nghĩ (chain-of-thought), trên bộ toán đố GSM8K, độ chính xác nhảy từ khoảng 18% lên gần 57%. Vẫn mô hình ấy, vẫn bài toán ấy, chỉ khác ở cách ra đề.

Ứng dụng vào quản trị ra sao

Tôi thấy phần lớn thất vọng về AI trong doanh nghiệp không đến từ việc mô hình kém, mà đến từ việc giao việc quá sơ sài. "Viết giúp bài quảng cáo" và "Viết bài quảng cáo cho khách nữ 30 đến 40 tuổi bán son, giọng gần gũi, nhấn vào cảm giác tự tin, kèm ba phiên bản tiêu đề" cho ra hai kết quả cách nhau rất xa.

Giao việc cho AI giống hệt giao việc cho một cộng sự giỏi nhưng chưa biết gì về bối cảnh của mình: càng nêu rõ vai trò, đối tượng, mục tiêu, ràng buộc và ví dụ mẫu, kết quả càng sát. Kỹ năng này rẻ, học nhanh, và là thứ cả đội nên thạo trước khi bàn tới bất cứ công nghệ phức tạp nào.

Nếu xem lại những lần bạn chưa hài lòng với AI tuần qua, bao nhiêu phần là do đầu bài mình đưa còn mơ hồ?

Đến bàn làm việc

Một đề bài rõ ràng thường cho kết quả tốt hơn nhiều so với một mô hình mạnh hơn nhưng được yêu cầu mơ hồ.

Tuần này, có thể thử một thói quen nhỏ: trước khi giao một việc, cho cộng sự hay cho AI, hãy viết ra ba dòng. Một dòng cho bối cảnh, việc này phục vụ ai và để làm gì. Một dòng cho kết quả mong muốn, hình dung cụ thể sản phẩm cuối. Và một dòng ví dụ mẫu nếu có.

Ba dòng ấy mất chừng hai phút, nhưng thường tiết kiệm cả buổi làm lại. Giao việc rõ từ đầu là một trong những khoản đầu tư ít tốn kém nhất mà người điều hành có thể làm.