Từ dữ liệu rời đến quyết định

Đây là điều tôi nhắc mỗi khi ai đó khoe "công ty em thu thập rất nhiều dữ liệu".

Trí tuệ quyết định là gì

Hãy hình dung một căn phòng chất đầy nguyên liệu nấu ăn ngon lành nhưng chưa ai nấu. Nguyên liệu nhiều không tự thành bữa ăn. Dữ liệu cũng vậy: rời rạc, nằm im thì chưa nói lên điều gì. Trí tuệ quyết định (decision intelligence) là bộ môn nối dữ liệu với một quyết định cụ thể cần ra, biến con số thành hành động.

Năm 2018, Google lập hẳn một vai trò mới là Chief Decision Scientist, và người đầu tiên giữ vai này, Cassie Kozyrkov, đã huấn luyện khoảng 20.000 nhân viên Google về cách ra quyết định dựa trên dữ liệu. Điểm cốt lõi của bộ môn này là bắt đầu từ quyết định cần ra, rồi mới hỏi ngược lại cần dữ liệu gì, chứ không gom dữ liệu trước rồi mới loay hoay tìm xem nó nói gì.

Ứng dụng vào quản trị ra sao

Tôi thấy nhiều doanh nghiệp rơi vào bẫy bảng số liệu đẹp mà không ra quyết định nào. Màn hình đầy biểu đồ, nhưng cuối tuần họp xong vẫn làm y như cũ. Vấn đề không phải thiếu dữ liệu, mà là chưa nối dữ liệu với một quyết định rõ.

Cách đảo lại rất thực dụng: trước khi dựng báo cáo, hãy hỏi "tôi đang cần ra quyết định gì, và con số nào sẽ làm tôi quyết khác đi". Một chỉ số thay đổi được hành động của mình thì đáng giá hơn mười biểu đồ chỉ để ngắm.

Báo cáo bạn xem thường xuyên nhất đang thực sự dẫn tới quyết định nào, hay chỉ để biết cho vui?