Chu kỳ kỳ vọng

Đây là khái niệm giúp tôi giữ được sự điềm tĩnh giữa lúc truyền thông về AI ồn ào nhất.

Đường cong kỳ vọng là gì

Hãy hình dung cảm xúc khi bắt đầu một chế độ tập luyện mới. Mấy ngày đầu hào hứng tột độ, nghĩ mình sắp thay đổi hoàn toàn. Rồi tới lúc mệt mỏi, chưa thấy kết quả, dễ bỏ cuộc. Ai vượt qua được giai đoạn đó mới bước vào nhịp đều đặn và gặt hái thật. Đường cong kỳ vọng (hype cycle) mô tả đúng đường cong cảm xúc ấy cho công nghệ.

Khái niệm này do hãng nghiên cứu Gartner giới thiệu năm 1995, gồm năm giai đoạn: cú hích khởi đầu, đỉnh kỳ vọng thổi phồng, đáy vỡ mộng, dốc khai sáng, và cuối cùng là vùng năng suất ổn định. Gần như mọi công nghệ lớn đều đi qua đường cong này, kể cả AI.

Ứng dụng vào quản trị ra sao

Tôi thấy nhiều doanh nghiệp ra quyết định ngay ở hai điểm nguy hiểm nhất của đường cong. Ở đỉnh kỳ vọng, họ đổ tiền theo trào lưu mà chưa rõ bài toán. Ở đáy vỡ mộng, họ bỏ cuộc đúng lúc công nghệ sắp chín, chỉ vì lần thử đầu chưa ra kết quả.

Người điều hành tỉnh táo không hỏi "cái này có đang hot không", mà hỏi "cái này giải được bài toán cụ thể nào của mình, và sau khi hết sốt thì nó còn tạo giá trị gì". Chiến lược bền nằm ở việc đi qua cơn sốt bằng những bước thử nhỏ, có đo lường, thay vì nhảy vào hay rút ra theo cảm xúc đám đông.

Với AI, bạn đang đứng ở đoạn nào của đường cong này, và quyết định sắp tới của mình là theo cảm xúc hay theo một bài toán rõ ràng?